هوش تجاری

راهکار هوش تجاری تلاش می‌کند با بهره‌گیری از داده‌های خام و تبدیل آن‌ها به اطلاعات ارزشمند و مدیریتی، مدیران سازمان را در درک بهتر وقایع توانمند سازد و به آن‌ها کمک کند فرآیند تصمیم‌گیری را سریع‌تر طی کنند. هم‌چنین با توجه به وجود تاریخچه اطلاعات، مدیران می‌توانند نتیجه تصمیمات پیشین را مشاهده کرده و از تجارب گذشته در تصمیم‌گیری‌های آتی استفاده کنند.

ایجاد اشراف بر عملکرد واحدهای مختلف سازمان و مقایسه وضعیت واقعی آن‌ها با وضعیت مطلوب و برنامه‌ریزی شده بخشی از دستاوردهای راهکار هوش تجاری است. علاوه بر آن، با در کنار هم قرار گرفتن اطلاعات واحدهای مختلف و ارائه اطلاعات به صورت جامع و یکپارچه، مدیران ارشد قادر خواهند بود تا گلوگاه‌های سازمان را شناسایی کرده و نسبت به رفع آن‌ها اقدام کنند. شناسایی نقاط ضعف سازمان و فرآیندهایی که نیازمند بهبود هستند با به کارگیری راهکار هوش تجاری با سرعت بیشتری انجام خواهد شد که امکان ایجاد مزیت رقابتی در سازمان را تقویت خواهد کرد.

شناخت منابع درآمدی مهم‌تر مانند کالاها و خدمات پر فروش‌تر، وضعیت موجودی کالا در انبار، شناسایی مشتریان کلیدی و دسته‌بندی مشتریان بر اساس رفتار خرید، دموگرافی و … مثال‌هایی از نتایج استفاده از سامانه هوش تجاری است. شناسایی مراکز هزینه، مقایسه آن‌ها با یکدیگر و همچنین مقایسه درآمد و هزینه هر واحد با خودش از جمله خروجی‌هایی هوش تجاری است که به سازمان کمک می‌کند با کاهش هزینه در راستای سودآوری بیشتر قدم بردارد.

اهمیت بکارگیری هوش تجاری

همانطور که بیان شد پیاده‌سازی هوش تجاری امروزه یکی از ملزومات اصلی در مدیریت سازمان‌ها و شرکت‌ها است. از دلایل الزامی بودن پیاده‌سازی هوش تجاری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • از غرق‌شدن سازمان در انبوهی از داده‌های پراکنده جلوگیری می‌کند.
  • درک و فهم جامع و یکپارچه‌ای از سازمان ارائه می‌کند.
  • به شناخت روندها و اتفاقات سازمان کمک می‌کند.
  • به مدیران کمک می‌کند تصمیمات خود را مبتنی بر داده بگیرند.
  • یک ابزار قدرتمند در تحلیل و مصورسازی اطلاعات را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

قبل از پیاده‌سازی هوش تجاری در سازمان، لازم است که کاربران آن با مفاهیم اولیه هوش تجاری آشنا شوند. مفاهیم اولیه به کاربران، از مدیران ارشد تا کارشناسان سازمان این امکان را می‌دهد تا با درکی درست نسبت به اجزای هوش تجاری، زیرساخت‌های مورد نیاز برای اجرای آن را در سازمان خود فراهم سازند. دسته‌بندی‌های متفاوتی را برای مفاهیم اصلی هوش تجاری می‌توان برشمرد که یکی از رایج‌ترین آنها در ادامه تشریح می‌گردد.

پیاده‌سازی هوش تجاری

سنگ بنای هر سامانه هوش تجاری داده‌هایی هستند که به عنوان ورودی وارد سامانه می‌شوند. عموماً این داده‌ها دارای حجم زیادی هستند که توسط بخش‌های درونی سازمان و یا خارجی تولید و جمع‌آوری می‌شوند. یکی از پایه‌ای‌ترین قابلیت‌های سامانه‌های هوش تجاری امکان متصل شدن به پایگاه داده‌های مختلف و استخراج داده‌ها با فرمت‌های متفاوت است. پس از استخراج داده‌های مورد نیاز، لازم است تا این داده‌ها تمیز‌سازی و یکپارچه‌سازی شوند و سپس در یک انبار داده با ساختار منطقی بارگذاری شوند. این داده‌های بارگذاری شده آماده تحلیل، نمایش در داشبوردهای مدیریتی و یا گزارش‌گیری هستند که خروجی آن توسط تصمیم‌گیران سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پیاده‌سازی هوش تجاری

راهکار مهیمن

شرکت فناوری اطلاعات و ارتباطات امن مهیمن شرکتی دانش‌بنیان با سابقه طولانی در حوزه پیاده‌سازی سامانه‌های هوش تجاری در سطوح کلان است که به دلیل طراحی و توسعه محصولات هوش تجاری بومی یکی از شرکت‌های پیش‌رو و شناخته شده در حوزه ارائه راهکار هوش تجاری بر مبنای محصولات خود است. بومی بودن محصولات هوش تجاری این امکان را به متخصصان مهیمن داده است تا با توجه به خواسته‌ها و نیازهای مشتریان، راهکارهای اختصاصی شده برای آنها را بر مبنای یک معماری معتبر توسعه دهد که به طور مشخص نیازهای مشتریان را هدف قرار دهد. شرکت مهیمن راهکار هوش تجاری خود را بر اساس معماری رایج و پذیرفته شده در حوزه هوش تجاری که توسط رهبران این حوزهدر دنیا پیاده‌سازی می‌شود، توسعه داده است. شمای کلی این معماری که زیربنای اکثر راهکارهای هوش تجاری در جهان است را می‌توان در تصویر زیر مشاهده نمود.

علاوه بر این، برای پاسخ به نیازهای مشتریان، بخش مسئول در مهیمن، یعنی تیم تحلیل کسب‌وکار مهیمن، متشکل از بهترین متخصصین تحلیل و برنامه‌ریزی کسب‌وکار وارد فرایند توسعه راهکار می‌شوند. متخصصین تیم کسب‌وکار علاوه بر جلسات متعددی که با صاحب نظران سازمان و یا شرکت مشتری دارند، با مطالعه موارد مشابه در سطح جهان، تلاش می‌کنند گلوگاه‌های موجود در سازمان را شناسایی کنند. سپس با تعریف و دنبال کردن شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) نسبت به ارائه سیاست جهت برطرف کردن گلوگاه‌ها اقدام می‌کنند.

راهکار هوش تجاری مهیمن

∴ گام نخست، اتصال به منابع داده مورد نیاز

لازمه پیاده‌سازی هر سامانه هوش تجاری بهره‌مندی از پایگاه داده‌های جامع و دقیق است. پایگاه داده می‌تواند هر یک از رویدادها و گزارش‌های درون و برون سازمانی را شامل شود. متخصصین هوش تجاری مهیمن با درک قوی نسبت به شاخص‌های عملکردی مورد نیاز، داده‌هایی را که برای محاسبه شاخص‌ها لازم هستند و به درک بهتر از شرایط سازمان کمک می‌کنند را شناسایی می‌کنند و در ادامه تلاش می‌کنند یک دسترسی پایدار و مستمر به منابع داده را ایجاد نمایند.

∴ گام دوم، فرایند استخراج، تبدیل و بارگذاری (ETL) داده

راهکار هوش تجاری از منابع داده‌ای مختلفی استفاده می‌کند. هر منبع داده می‌تواند داده‌ها را با فرمت‌های متفاوتی ذخیره نماید، چرا که هر منبع داده توسط کاربران و یا سامانه‌های متفاوت با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما باید توجه داشت که برای تحلیل و بررسی شاخص‌های عملکردی لازم است که پلتفرم‌های هوش تجاری به داده‌های یکپارچه شده دسترسی داشته باشند. فرایندی که لازم است تا داده‌‌ی خام از منابع داده‌ای استخراج شده، تغییر ساختار پیدا کرده و به صورت یکپارچه در انبار داده بارگذاری شوند، ETL نامیده می‌شود. استخراج (Extract) اولیه مرحله این فرایند است که طی آن داده‌ها با فرمت‌ و ابعاد مختلف از منابع داده متعدد جمع‌آوری می‌شوند. تبدیل (Transformation) دومین و مهمترین مرحله این فرایند است که طی آن داده‌های جمع‌آوری شده توسط مرحله استخراج، به داده‌های همگن تبدیل شده و وارد جداول یکپارچه می‌گردند. آخرین مرحله این فرایند، بارگذاری (Load) است که در آن داده‌های آماده تحلیل و پردازش در یک انبار داده بارگذاری می‌شوند.

∴ گام سوم، ایجاد انبار داده

پس از فرآیند ETL لازم است داده در محلی بارگذاری و نگهداری شود تا تحلیلگران با توجه به نیازهای خود در هر زمان لازم به آنها دسترسی داشته باشند. به همین منظور انبار داده یکی از اجزای لاینفک و ضروری هر سامانه هوش تجاری است. انبار داده در حقیقت نقش یک تأمین کننده را برای سامانه هوش تجاری ایفا می‌کند. به همین دلیل قدرت و سرعت تأمین کنندگی آن بر کارایی هرچه بیشتر سامانه نقش بسزایی دارد. متخصصین هوش تجاری مهیمن با دانش فنی گسترده در حوزه ایجاد انبارهای داده در کنار مشتریان خود هستند تا بهینه‌ترین انتخاب را برای ایجاد یک انبار داده کارا داشته باشند.

∴ گام چهارم، تحلیل

حال که داده‌های با کیفیت در انبار داده قرار دارند، وقت آن است که از آن‌ها برای درک بهتر وضعیت سازمان استفاده شود و شاخص‌های کلیدی عملکرد که در حقیقت نشانگر سلامت سازمان هستند محاسبه شوند. شاخص‌های کلیدی عملکرد ابزاری بسیار قدرتمند هستند که از تصمیم‌گیران سازمان در اتخاذ تصمیم‌ها پشتیبانی می‌کنند و به آن‌ها اجازه می‌دهند برای آینده سازمان برنامه دقیق‌تری ترسیم کنند.

∴ گام آخر، مصورسازی و گزارش‌گیری

نکته‌ای که شاید کمتر کسی در حوزه هوش تجاری در اهمیت بسیار زیاد آن تردید دارد، نمایش داده‌ها به صورت گرافیکی در داشبوردهای مدیریتی است. داشبورد بخشی از یک راهکار هوش تجاری است که کاربران بیشترین وقت خود را در آن صرف می‌کنند و لذا مصورسازی صحیح شاخص‌ها و هم‌چنین برخورداری از زیبایی بصری برای کاربران نقش بسزایی در کارایی یک راهکار هوش تجاری دارد. در سال‌های اخیر روند ابزارهای هوش تجاری با ایجاد مفهوم Self-Service به سمت توانمندسازی مدیران و افراد با دانش فنی اندک در راستای ایجاد گزارش‌ها و تحلیل‌های مورد نیاز  . یک داشبورد مناسب و کارا علاوه بر دارا بودن ظاهر گرافیکی زیبا و قابلیت استفاده آسان، باید به گونه‌ای طراحی شود که بیشترین اطلاعات ضروری را در کمترین زمان ممکن به تصمیم‌گیران سازمان منتقل سازد.

رویکرد مهیمن در پیاده‌سازی سامانه‌های هوش تجاری دریافت بالاترین بازدهی در کمترین زمان ممکن است. به همین منظور مهیمن سعی کرده است تا راهکارهای خود را در قالب محصولات ماژولار ارائه نماید. طراحی ماژولار محصولات مزایای فراوانی را در اختیار مهیمن و مشتری قرار می‌دهد از جمله اینکه سرعت پیاده‌سازی و خدمات‌دهی بطور چشمگیری افزایش می‎‌یابد. علاوه بر این، مشتری به فراخور نیازمندی خود می‌تواند خدمات مورد نیاز خود را دریافت نماید و از پرداخت هزینه بابت قابلیت‌های غیر لازم برای خود پرهیز کند. راهکار هوش تجاری مهیمن از دو محصول اصلی پلتفرم یکپارچه‌سازی و تحلیل داده ستاره و پلتفرم تحلیل داده کسب‌وکار ستاره تشکیل شده است. همانطور که در قسمت معرفی مفاهیم اصلی در پیاده‌سازی هوش تجاری بیان شد، فرایند پیاده‌سازی را می‌توان به دو بخش کلی تقسیم‌بندی نمود.

  • بخش اول مربوط به اتصال به پایگاه‌های داده، استخراج، تبدیل و بارگذاری داده‌ها در انبار داده است. مجموعه این فرایند به راحتی در پلتفرم یکپارچه‌سازی و تحلیل داده ستاره قابل انجام است. در این مرحله با توجه به نیازهای تحلیلی سازمان و پس از شاخص‌های کلیدی عملکردی (KPIs) متنوعی برای ارزیابی سازمان در ابعاد مختلف طراحی و با استفاده از قابلیت‌های پلتفرم یکپارچه‌سازی و تحلیل داده ستاره انبارداده مناسب طراحی و پیاده‌سازی می‌شود.
  • بخش دوم پیاده‌سازی راهکار هوش تجاری مراحل تحلیل و مصورسازی داده است. مصورسازی از طریق ساخت داشبورد و یا گزارش صورت می‌پذیرد. این بخش توسط پلتفرم جامع تحلیل کسب‌وکار داده ستاره به راحتی قابل اجرا است. با توجه به اینکه این پلتفرم مبتنی بر وب توسعه یافته است، کاربران به راحتی و با استفاده از مرورگرهای رایج می‌توانند در هر مکانی و با دستگاه‌های مختلف از جمله موبایل، تبلت و یا کامپیوتر شخصی وارد پورتال شده و داشبوردها را مشاهده کنند.

اطلاعات جزئی‌تر در رابطه با محصولات اشاره شده در صفحات مجزایی ارائه شده است، لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این محصولات به آن‌ها مراجعه فرمایید.

مزایای مهیمن

شرکت مهیمن در زمینه پیاده‌سازی هوش تجاری دارای توانایی‌های بالقوه ایست که با به کارگیری آن‌ها موفق به اجرای پروژه‌های متنوع در گستره وسیعی از صنایع گردیده است. این مزایا را می‌توان به صورت خلاصه در سه بخش ابزار و دانش فنی، متخصصین حوزه کسب و کار و تجربیات موفق بیان نمود.

∴ ابزار و دانش فنی

شرکت مهیمن در حوزه هوش تجاری با استفاده از پلتفرم یکپارچه سازی و تحلیل داده ستاره و پرتال تحلیل کسب و کار تجربیات موفقی را در این زمینه داشته است. این ابزارهای مورد استفاده دارای مزیت های بسیاری هستند که عمده آنها عبارتند از:

∴ استخراج داده از سامانه‌های عملیاتی بدون وابستگی به تامین کنندگان

سازمان‌ها برای انجام امور روزمره خود در زمینه‌های مالی، اداری، منابع انسانی و… از سامانه‌های مختلفی استفاده می‌کنند. این سامانه‌ها توسط شرکت‌های خاصی طراحی شده و به فروش می‌رسند و امکان دسترسی به اطلاعات فنی و پایگاه داده آنها وجود ندارد. شرکت مهیمن بدون وابستگی به شرکت‌های تولیدکننده می‌تواند داده‌های مورد نیاز در هر پروژه را از پایگاه داده هر از این سامانه‌ها (همکاران سیستم، رایورز و…) استخراج نماید. علاوه بر این پلتفرم مورد استفاده در مهیمن می‌تواند با اتصال به منابع بیرونی از جمله بورس و گمرک به داده‌ی مد نظر دسترسی پیدا کند.

∴ ابزارهای بومی و سهولت استفاده

بومی بودن این پلتفرم فرایند توسعه، ارتقاء و پیاده‌سازی را بسیار چالاک می‌سازد. بنابراین در هر پروژه‌ای به اقتضای شرایط و نیازهای مطرح گردیده امکان برآورده سازی انتظارات فراهم گردیده است. رابط گرافیکی پلتفرم ستاره به کاربر حوزه کسب‌وکار این قابلیت را می‌دهد تا با استفاده از پلاگین‌های متنوع، جریان داده‌ای دلخواه را طراحی نماید. طراحی گرافیکی وابستگی کاربران به دانش و کارشناسان فناوری اطلاعات را به حداقل ممکن می‌رساند.

∴ توانایی پردازش بالا

معماری موتور پردازش پلتفرم تحلیل داده ستاره به صورت کلاینت-سرور بوده و این معماری امکان تخصیص صحیح منابع و زیرساخت‌ها با توجه به نیاز مشتریان و جزئیاتی از قبیل حجم داده، اهمیت سرعت پردازش و تنوع منابع داده فراهم کرده است با توجه به امکان توزیع بار پردازشی بین چند موتور پردازش، سرعت پردازش داده بالا بوده و حجم زیاد داده و اطلاعات در زمان بسیار کوتاه قابل پردازش است. در حال حاضر به صورت روزانه حجمی بالغ بر چهار میلیارد داده در این سیستم پردازش می‌شود.

∴ متخصصین حوزه کسب و کار

انطباق ابزارهای تحلیلی با نیازها و اهداف کسب‌وکاری سازمان نیازمند تعامل نزدیک دانش فناوری اطلاعات و دانش مدیریت است، چراکه ابزارهای تحلیلی باید در خدمت استراتژی‌های سازمان باشند و از محقق شدن آن‌ها پشتیبانی کنند. بنابراین لازمه‌ی استفاده از هوش تجاری در هر سازمانی آگاهی کامل از شاخص‌های کلیدی عملکرد، چشم انداز، استراتژی و اهداف آن سازمان است. تیم مهیمن با به کارگیری تجربه متخصصین حوزه کسب و کار خود که حاصل پیاده سازی هوش تجاری در سازمان‌های مختلف است در کنار مشتریان قرار گرفته و به آن‌ها کمک می‌کند با استفاده موثر از هوش تجاری در تحقق اهداف سازمان بهتر نقش آفرینی کنند.